Gan ymdrin yn bennaf \u00e2 Gogledd Cymru, cyfeiriodd at ei chysylltiad \u00e2 phrosiect CADW i lenwi\u2019r bylchau yn y wybodaeth archeolegol am safleoedd milwrol yr ardal.<\/span><\/span><\/p>\n O ganlyniad i\u2019r bygythiad gan y Zeppelins o\u2019r Almaen ar Lundain ag arfordir dwyreiniol Lloegr, fe gr\u00ebwyd nifer o fannau hyfforddiant i\u2019r milwyr yng Ngogledd Cymru. Fe sefydlwyd hefyd, nifer o ysbytai a chartrefi ymadfer yn ogystal \u00e2 ffatr\u00efoedd arfau rhyfel a biledau i weithwyr sifil <\/span><\/span><\/span><\/p>\n BRONABER<\/b><\/span><\/span><\/span> ger Trawsfynydd<\/b><\/span><\/span><\/span>. 8,000 acer i hyfforddi milwyr a gwirfoddolwyr ar drin magnelau – a cheffylau. Yr enw lleol ar y lle oedd \u2018Tin Town\u2019.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n MORFA CONWY<\/b><\/span><\/span><\/span>. Defnyddiwyd yr ardal yma yn bennaf i hyfforddi gwirfoddolwyr ar gyfer y bataliynau lleol o Gymru a Gogledd Orllewin Lloegr. Mae olion y maes tanio dal i\u2019w gweld.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n DEGANWY<\/b><\/span><\/span><\/span>. Hyfforddwyd bataliynau peirianyddol yma ac fe welir olion o\u2019r ffosydd ymarfer ar Gwrs Golff Maesdu.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n LLANFAES Ynys Mon<\/b><\/span><\/span><\/span>. Camp arall i hyfforddi peirianwyr ac eto fe welir olion o\u2019r ffosydd na lenwyd i fynnu yn y goedwig gerllaw<\/span><\/span><\/span><\/p>\n DOLGELLAU<\/b><\/span><\/span><\/span>. Yma fe welir un o\u2019r meysydd hyfforddi tanio orau i oroesi lle gellir gweld ffr\u00e2m y targed yn ogystal \u00e2 chysgodfan y gwylwyr.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n LLANDUDNO<\/b><\/span><\/span><\/span>. 88-90 Stryd Mostyn, (Payne’s Cafe Royal). Meddiannwyd y Caffi hwn yn ogystal ag eiddo eraill yn y dref gan y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig i fod yn filedau. Daeth hyn ag incwm da i drigolion y dref. Ar \u00f4l yr hyfforddiant, anfonwyd y milwyr i\u2019r Ffrynt a\u2019r rhai a anafwyd yn cael eu trin mewn ysbytai maes cyn eu hanfon yn \u00f4l i\u2019r wlad hon. Yma cawsant eu trin gan nyrsys y Groes Goch ac aelodau VAD (Minteioedd Cymorth Gwirfoddol). Defnyddiwyd gwestai Balmoral, Bodlondeb Castle, Red Court, Plas Tudno fel cartrefi ymadfer yn ogystal \u00e2 Chartref Edward Malam yn Neganwy a Chartref Lady Forrester yn Llandudno.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n BANGOR<\/b><\/span><\/span><\/span>. Roedd 200 o welyau yn yr ysbyty ar hen safle Ysbyty Dewi Sant a defnyddiwyd Ysbyty Penrhyn ar Ffordd Ffriddoedd, sydd erbyn hyn yn Ysgol Hillgrove, i\u2019r un pwrpas.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n CAERGYBI<\/b><\/span><\/span><\/span>. Adeiladwyd Ysbyty Stanley Sailors’ ym 1871 ac fe\u2019i cyflwynwyd tuag at ymgyrch y rhyfel gan Dame Jane Henrietta Adean, nith W.O. Stanley, Penrhos. Hi oedd \u2018commandant\u2019 yr ysbyty ar adeg y rhyfel a chafodd cannoedd o gleifion triniaeth yna yn ystod y gwrthdaro.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n BAE TREARDDUR<\/b><\/span><\/span><\/span>. Cafodd cleifion triniaeth yn yr hyn a ddaeth yng Ngwesty Darien.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n TREMADOG. <\/b><\/span><\/span><\/span> Cyflwynwyd Wern Manor, cartref teulu Greaves, perchnogion y chwareli, i fod yn ysbyty ac fe dybier i Olwen, merch David Lloyd George, gwirfoddoli i fod yn nyrs yna.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n CORWEN<\/b><\/span><\/span><\/span>. Defnyddiwyd Pale Hall fel cartref ymadfer.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n NANNAU ger Dolgellau<\/b><\/span><\/span><\/span>. O Chwefror 1918 hyd at Mai 1921, defnyddiwyd yr adeilad fel ysbyty niwrolegol i ymdrin yn arbennig gyda swyddogion yn unig oedd wedi dioddef siel-syfrdandod.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n ARFAU RHYFEL: <\/b><\/u><\/span><\/span><\/span>Fel y Gweinidog dros Arfau Rhyfel, sefydlodd David Lloyd George ffatri cynhyrchu casinau sieliau yn Boston Lodge ger Porthmadog. Safle Rheilffordd Ffestiniog yw hwn nawr ond maent yn parhau i ddefnyddio\u2019r un turnau. Roedd Ffowndri Vulcan yng Nghaernarfon yn cynhyrchu casinau sieliau hefyd, ac yn Ffatri Cookes ym Mhenrhyndeudraeth y cynhyrchwyd y ffrwydron.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n RADIO:<\/b><\/u><\/span><\/span><\/span> Yn <\/span><\/span><\/span>Waunfawr roedd Gorsaf Trawsyrru Marconi. Erbyn 1914, roedd yn bosibl i drawsyrru negeseuon dros F\u00f4r yr Iwerydd i America ac ym 1918 i Awstralia. Defnyddiwyd Marconi Hall fel llety ac erbyn hyn mae\u2019n cael ei defnyddio gan glwb dringo. Roedd derbynnydd y negeseuon radio yn Nhywyn lle gwelir tystiolaeth o\u2019r mastiau derbyn.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n LLONGAU TANFOR ALMAENEG:<\/b><\/u><\/span><\/span><\/span> Erbyn 1917, roedd y llongau mileinig hyn yn targedu Llongau Masnach y DU gyda\u2019r bwriad o ennill y rhyfel trwy newynu Prydain.<\/span><\/span><\/span> Roedd ffrynt y frwydr ar y m\u00f4r erbyn hyn oddi ar arfordir Ynys M\u00f4n a phorthladd Caergybi yn ganolbwynt yn y gwaith o chwilio am y gelyn yn eu llongau tanfor..<\/span><\/span><\/span><\/p>\n RMS Aquitania<\/p><\/div>\n AWYRLONGAU:<\/b><\/u><\/span><\/span><\/span> Ar Faes Awyr Mona ger <\/span><\/span><\/span>Llangefni, defnyddiwyd y siediau awyrennau ar gyfer yr awyrlongau oedd yn cymryd lluniau awyrol.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n CYFFRO!:<\/b><\/u><\/span><\/span><\/span> Ar ddiwedd ei darlith cyfeiriodd Jane at yr achlysur pan hedfanwyd awyren dwy adain Airco DH6 o dan Bont Grog y Fenai. Clywodd Thomas Elmhirst am hyn a derbyniodd bet i fynd a\u2019i awyrlong i wneud yr un peth – ac fe lwyddodd!<\/span><\/span><\/span><\/p>\n Airco DH6<\/p><\/div>\n Addasiad o adroddiad Mary Meldrum<\/span><\/span><\/span><\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Daeth nifer fawr i\u2019n cyfarfod ar 15fed Mawrth i wrando ar sgwrs gan Jane Kenney, Uwch Archeolegydd gydag Ymddiriedolaeth Archeolegol Gwynedd ar y testun uchod. Gan ymdrin yn bennaf \u00e2 Gogledd Cymru, cyfeiriodd at ei chysylltiad \u00e2 phrosiect CADW i lenwi\u2019r bylchau yn y wybodaeth archeolegol am safleoedd milwrol yr ardal. O ganlyniad i\u2019r bygythiad […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-5286","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n![\"\"](\"http:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/RMS_Aquitania-300x129.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/300px-DH6SideView-300x180.jpg\")