{"id":6314,"date":"2022-01-29T12:00:54","date_gmt":"2022-01-29T12:00:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/?page_id=6314"},"modified":"2022-01-29T12:19:38","modified_gmt":"2022-01-29T12:19:38","slug":"posh-privies","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/posh-privies\/","title":{"rendered":"Tai Bach Bonheddig"},"content":{"rendered":"

Oherwydd cyfyngiadau parhaus Covid, cynhaliwyd ein cyfarfod cyntaf o\u2019r flwyddyn trwy Zoom. Dros y flwyddyn ddiwethaf mae hyn wedi bod yn ffordd lwyddiannus a hwylus o gyflwyno sgyrsiau diddorol ag ardderchog i’n haelodau.<\/strong><\/p>\n

Croesawyd pawb i\u2019r cyfarfod gan ein Cadeirydd Kevin Slattery a chyflwynodd Dr Marian Gwyn, ein siaradwraig am y noson. Teitl ei sgwrs oedd \u201cTai Bach Bonheddig (Posh Privies)\u201d a gyda phawb yn eistedd yn gyfforddus yn eu cadeiriau breichiau adref, roeddem yn barod i gael ein diddanu a\u2019n cyfareddu. Yn sicr ni chawsom ein siomi!<\/strong><\/p>\n

Mae Dr Gwyn yn ymgynghorydd treftadaeth, yn awdur ac yn ymchwilydd sydd wedi cyhoeddi erthyglau mewn nifer o gyfnodolion a adolygir gan gymheiriaid ac mae\u2019n cynnal cyrsiau ar hanes a rheoli treftadaeth. Mae hi wedi ymrwymo i helpu sefydliadau treftadaeth i ffynnu ac mae ganddi arbenigedd eang mewn llawer o feysydd hanes a threftadaeth.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dechreuodd Dr Gwyni ar ei chyflwyniad trwy egluro cefndir y pwnc a\u2019i bod am ganolbwyntio ar blastai mawr. Dywedodd wrthym am agweddau’r bobl hynny oedd yn berchen ar eiddo o\u2019r fath, agweddau a oedd yn wahanol yn eu dulliau i ddatblygiadau o osod nwy a thrydan a rheoli d\u0175r a gwastraff.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Yna cawsom ein cyflwyno i hanes rheoli gwastraff dynol. Dangosodd Dr Gwyn sleidiau oedd yn cynnwys enghreifftiau o waith plymio dan do o Skara Brae ar Ynysoedd Erch 5,500 o flynyddoedd yn \u00f4l, llun o system wastraff o Creta yn 1700 CC, a thoiledau cymunedol y Rhufeiniaid. Yn nes adref gwelsom lun o\u2019r system wastraff yng Nghastell Conwy (golygfa sydd bob amser yn achosi llawer o sylwadau anffodus gan fy wyrion ifanc\u2026). Trafododd Dr Gwyn ddatblygiad y blwch taranau a dangosodd nifer o enghreifftiau o gyfnod y Tuduriaid a\u2019r Sioriaid yn Lloegr. Tynnodd ein sylw hefyd at yr anawsterau yr oedd menywod yn eu hwynebu a\u2019r datrysiad Ffrengig o’r \u201cbourdaloue\u201d.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"

French Bourdaloue<\/p><\/div>\n

I’r el\u00eet a chlerigwyr bu system o waredu gwastraff yn bodoli erioed ond nid oedd system fecanyddol ar gael hyd nes i’r \u201ct\u0177 bach\u201d fflysio gyntaf gael ei ddyfeisio gan John Harrington yn ystod teyrnasiad Elisabeth 1. Yn anffodus ni ddaeth yn boblogaidd ac am gannoedd o flynyddoedd ni fu fawr o newid nes, ar ddiwedd y 18fed ganrif, datblygwyd y pwmp hwrdd. Mae’r rhain yn dal i gael eu defnyddio heddiw mewn ardaloedd lle nad oes llawer o dd\u0175r yn rhedeg. Dechreuodd y dechnoleg ddatblygu, ac yn y 1770au datblygodd Joseph Bramah ac Alexander Cummings y fflysio, y tro S ac yna’r fflysio 15 eiliad.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Yn y 19eg ganrif digwyddodd newidiadau gan gynnwys datblygiad o\u2019r st\u00f4l glos a’r com\u00f4d. Cafodd st\u00f4l glos ei defnyddio ers canrifoedd ond erbyn hyn roedd yn fwy cywrain ac yn aml yn cael ei guddio, er enghraifft fel cist ddroriau. Roedd olwynion d\u0175r ac olwynion mulod i bwmpio d\u0175r yn dal i fod yn gyffredin. Fodd bynnag, roedd systemau o gael d\u0175r i mewn i <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>eiddo a chael gwared ar y d\u0175r hwnnw yn tueddu i <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>ddod i ben yng ngerddi\u2019r plastai mawr. <\/span><\/span><\/span>Ceir enghreifftiau o ffowntens mor gynnar \u00e2 3000 CC ym Mesopotamia. Arddangosiad o gyfoeth oedd ffowntens; tai bach oedd gwaith gweision. Roedd agwedd hon yr elitaidd yn rhwystro lledaeniad systemau rheoli gwastraff mecanyddol yn eu tai mawr gan fod cael gwared ar wastraff yn cael ei ystyried yn waith i weision. Roedd yr ystafelloedd ymolchi cyntaf mewn eiddo fel hyn yn y mannau lle oedd y gweision yn byw. Fodd bynnag, croesawodd y dosbarthiadau canol yr ystafelloedd ymolchi i\u2019w tai ac yn y diwedd, yn y 1920au a\u2019r 1930au bu\u2019n rhaid i\u2019r bobl elitaidd hyn, a oedd yn wynebu prinder gweision, newid eu hagwedd ac fe osodwyd ystafelloedd ymolchi at eu defnydd eu hunain.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Roedd hwn yn gyflwyniad hynod o ddiddorol ac eang ei gwmpas ar bwnc anhysbys. Diolchodd Kevin i Dr Gwyn am gyflwyno sgwrs mor ddiddorol a phryfoclyd i ni ac yna cafwyd cwestiynau gan aelodau\u2019r gynulleidfa. Noson ardderchog.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Addasiad o adroddiad Diane Williams<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oherwydd cyfyngiadau parhaus Covid, cynhaliwyd ein cyfarfod cyntaf o\u2019r flwyddyn trwy Zoom. Dros y flwyddyn ddiwethaf mae hyn wedi bod yn ffordd lwyddiannus a hwylus o gyflwyno sgyrsiau diddorol ag ardderchog i’n haelodau. Croesawyd pawb i\u2019r cyfarfod gan ein Cadeirydd Kevin Slattery a chyflwynodd Dr Marian Gwyn, ein siaradwraig am y noson. Teitl ei sgwrs […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-6314","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nTai Bach Bonheddig - Deganwy History<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/posh-privies\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tai Bach Bonheddig - Deganwy History\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Oherwydd cyfyngiadau parhaus Covid, cynhaliwyd ein cyfarfod cyntaf o\u2019r flwyddyn trwy Zoom. Dros y flwyddyn ddiwethaf mae hyn wedi bod yn ffordd lwyddiannus a hwylus o gyflwyno sgyrsiau diddorol ag ardderchog i’n haelodau. Croesawyd pawb i\u2019r cyfarfod gan ein Cadeirydd Kevin Slattery a chyflwynodd Dr Marian Gwyn, ein siaradwraig am y noson. Teitl ei sgwrs […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Deganwy History\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-29T12:19:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 munud\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/\",\"url\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/\",\"name\":\"Tai Bach Bonheddig - Deganwy History\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg\",\"datePublished\":\"2022-01-29T12:00:54+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-29T12:19:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy\",\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Posh Privies\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/\",\"name\":\"Deganwy History\",\"description\":\"Just another WordPress site\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tai Bach Bonheddig - Deganwy History","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/posh-privies\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tai Bach Bonheddig - Deganwy History","og_description":"Oherwydd cyfyngiadau parhaus Covid, cynhaliwyd ein cyfarfod cyntaf o\u2019r flwyddyn trwy Zoom. Dros y flwyddyn ddiwethaf mae hyn wedi bod yn ffordd lwyddiannus a hwylus o gyflwyno sgyrsiau diddorol ag ardderchog i’n haelodau. Croesawyd pawb i\u2019r cyfarfod gan ein Cadeirydd Kevin Slattery a chyflwynodd Dr Marian Gwyn, ein siaradwraig am y noson. Teitl ei sgwrs […]","og_url":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/","og_site_name":"Deganwy History","article_modified_time":"2022-01-29T12:19:38+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_misc":{"Est. reading time":"4 munud"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/","url":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/","name":"Tai Bach Bonheddig - Deganwy History","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg","datePublished":"2022-01-29T12:00:54+00:00","dateModified":"2022-01-29T12:19:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy","@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/roman-toilet-300x225.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/posh-privies\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Posh Privies"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/#website","url":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/","name":"Deganwy History","description":"Just another WordPress site","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6314"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6331,"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6314\/revisions\/6331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.deganwyhistory.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}